خودپسندى است . از قصايدى كه به مدح وى گفته‌اند بسيار اقتباس مىكند و بسيارى از قصايد خويش را كه رنگ و رونقى ندارد به آخر كتاب مىافزايد . 24 در جمع آورى مطالب و دقّت روايت چنان كه بايد نكوشيده ، 25 مثلا دربارهء نظام ادارى دولت مماليك توضيحات كافى نداده و غالبا آمارهايى مىآورد كه مربوط به مدارك رسمى معاصر او نيست ، بلكه از مؤلّفات كهنهء دورانهاى پيش گرفته است . از متن مكاتبات رسمى كه در كتاب التعريف عمرى فراوان هست چيزى ندارد . 27 در نتيجهء اين تحليل ، سخت وضع مؤلّف منفى مىشود . ولى خوشبختانه خليل ظاهرى امتيازاتى نيز دارد ، زيرا كوشيده است تا صورتى كامل از وضع ادارى مصر فراهم آورد . باب اوّل كتاب ، كه از همه مفصّلتر است ، جغرافياى حجاز و قسمتى از فلسطين و مصر و سوريه را خوب شرح مىدهد . در باب دوّم از نظام سلطنت و صفات سلطان سخن دارد و موكب و لباس سلطان را توصيف مىكند . در باب سوّم و بابهاى بعد كه از بابهاى پيش بسيار كوچكتر است ، به ترتيب دربارهء خليفه امير المؤمنين ، قاضى القضاه ، امامان دين ، وزارت ، مقامات ، و ديوانهاى وابستهء به آن گفت و گو دارد . بعضى از بابهاى كوتاه را به سخن از اولاد ملوك و گفت و گو از اميران اختصاص داده و از منصبهايى كه در بابهاى سابق نيامده سخن آورده است . در باب هفتم بعضى از بناهاى حكومتى را وصف مىكند و باب هشتم به ملحقات بناهاى سلطانى و نهم به گفت و گو از حفظ پلها و راهها و تقسيم ولايتها اختصاص دارد . به احتمال قوى سه باب اخير بعدا به كتاب افزوده شده و تا حدّى با طرح اصلى كتاب اختلاف دارد . باب دهم گزارشى از نظم سپاه مماليك است و باب يازدهم از عربان و مخصوصا تركمنان و كردان كه غلام به مصر مىداده‌اند بحث مىكند ، ولى باب سيزدهم آشفته و درهم است و افسانه‌هايى دربارهء شدّاد و فرعون و قصيده‌هايى از اميران معاصر مؤلّف دارد . كتاب منظّم نيست و مؤلّف در بابهاى آخر به طرح عمومى پابند نبوده ، ولى انكار نمىتوان كرد كه بابهاى اوّل مطالب فراوان دارد كه به اهمّيّت يكسان نيست . خليل ظاهرى به سبب مقام دولتى در بعضى از موارد از مدارك رسمى استفاده كرده 28 و اين قضيّه بخصوص در قسمت مربوط به پست ، كه از همه مطالب كتاب گرانقدرتر است ، 29 مورد توجّه هارتمان قرار گرفته است . شمار منزلها و ايستگاههاى پست اهمّيّت خاص دارد ، نه از اين رو كه چون مؤلّفان سلف نقاط مهم را ياد مىكند ، بلكه مطالب بسيار مهم نيز دارد ؛ متأسّفانه وضع نسخه در اين قسمت رضايتبخش نيست . 30 علاوه بر مطالب منقول ، كه چنان كه ديديم تا حدّى جالب است ، خود كتاب نيز بىاهمّيّت نيست ، زيرا مربوط به دورانى است كه مطالب جغرافيايى فراوانى دربارهء آن نيامده است . قسمت چاپ شدهء كتاب به مراتب از متن اصلى كمتر است . 31 همهء نسخه‌هاى موجود از روى مختصرى است كه مؤلّف